تارنمای رسمی عبدالحمید خدایاری

به تارنمای رسمی عبدالحمید خدایاری شاعر، نویسنده و پژوهشگر بلوچ خوش آمدید .برای استفاده مطلوب در تارنما عضو شوید واز مطالب ناب و منحصر بفرد آن استفاده کنید.

آخرین ارسالی های انجمن

حكايت بلوچستان و مردمان بلوچ در راوي آدم هاي سه قران و صناري ،گفتگو با محمود زند مقدم

حكايت بلوچستان و مردمان بلوچ در راوي آدم هاي سه قران و صناري ،گفتگو با محمود زند مقدم

«حكايت بلوچ تلفيق موفقي است از شيوه تصوير هنرمندانه فضاها با آدم ها با آگاهي هاي مورد نياز در مردم شناسي»اين گفته احمد اشرف انديشمند شهير ايراني شايد بهترين وصف براي اثر ماندگار فردي باشد كه 47 سال تمام را با مردمان بلوچ «زيسته»است؛هم او كه با وجود در اختيار داشتن مدرك دكتري از انگلستان آن هم در زمانه اي كه كمتر كسي اساسا مدركي مشابه با او در اختيار داشت،ترجيح داد تا به جاي پست و مقام،راه بلوچستان را در پيش گيرد و با كوششي مثال زدني،يكي از برجسته ترين تك نگاري هاي اجتماعي را به رشته تحرير در آورد.دكتر محمود زند مقدم بلوچ شناس پيشگام ايراني سخن بسيار دارد:سخناني كه سرچشمه اش شناختي عميق از مردمان و مختصات خاص بلوچستان است و اين شناخت تام و تمام نه يك تعارف بلكه واقعيتي است كه ريشه اش به عجين بودن زندگي او با بلوچستان بر مي گردد.اينك اما در خانه ي كوچك اما پر مهرش در دركه ي تهران،دردمند و گله مند است:گله مند از آناني كه بدون كوچكترين شناختي از روحيات مردم منطقه براي آنها تصميم مي گيرند و دردمند از انتشاراتي كه مدتهاست چاپ جلد ششم «حكايت بلوچ» را به تاخير انداخته است تا همين دليلي باشد بر بي انگيزگي اش براي تدوين جلد هفتم كتاب.با دكتر زند مقدم بلوچ شناس و بنيانگذار مراكز علمي و دانشگاهي سيستان بلوچستان در سال هاي دور گفتگويي ترتيب داده ايم كه در ادامه مي خوانيد:

حكايت بلوچستان و مردمان بلوچ در راوي آدم هاي سه قران و صناري ،گفتگو با محمود زند مقدم

زبان و فرهنگ بلوچي در تركمنستان

زبان و فرهنگ بلوچي در تركمنستان

پژوهشي از موسسه زبانشناسي روسيه، فرهنگستان علوم مسكو، گروه زبان‌هاي ايراني
در جمهوري تركمنستان، اقليت كوچكي ساكن هستند كه كمتر مورد شناخت جامعۀ جهاني قرار گرفته‌اند كه اين اقليت بلوچ مي‌باشد. بلوچ‌ها مردماني سرشار از حس وحدت، فرهنگ قوي، تاريخ، زبان، سنت و مذهب مشترك هستند. بلوچ‌هاي تركمنستان بخشي از جامعۀ جهاني هستند كه با فرهنگ و تاريخ منحصر به فرد خود عمدتاً در كشورهاي پاكستان، ايران و افغانستان سكونت دارند. در خارج از اين كشورها نيز جوامع كوچك بلوچي در هندوستان، شرق آفريقا و عمان وجود دارد. پراكندگي جمعيت قوم بلوچ بسيار زياد است، بلوچ هاي تركمنستان بطور عمده در شمالي‌ترين نواحي اين كشور زندگي مي‌كنند. همچنين اقليتي كوچك از بلوچ‌ها به كشورهاي شمالي اروپا مهاجرت نموده‌اند.

بلوچ‌هاي تركمنستان
بنظر مي‌رسد اولين گروه‌هاي مهاجر بلوچي به روسيه در مناطق "ماري" تركمنستان  سكني گزيده باشند، سپس آن‌ها بخشي از قلمرويي كه امروزه به جمهوري تركمنستان تعلق دارد شناخته شدند.

زبان و فرهنگ بلوچي در تركمنستان

سید ظهورشاه هاشمی میراث دار ادبیات زبان بلوچی

سید ظهورشاه هاشمی
میراث دار ادبیات زبان بلوچی

سید ظهورشاه هاشمی او در 21 آوریل 1926 در گوادر چشم به جهان گشود ودر 4 مارس 1978 در کراچی از دنیا رفت. اگر در آینه ی زبان و ادب بلوچی به زندگی سید هاشمی نظر بیاندازیم متوجه می شویم که از 53 سال زندگی او 27 سال را می توانیم در نظر بگیریم چرا که تا سن بیست وپنج سالگی او با کاروان زبان و ادب بلوچی همراه نیست. البته این بدان معنا نیست که او در این مدت تلاش و کوششی نکرده است. درد و رنجی که در میان قوم خود می دید همیشه سینه اش را می فشرد. محافل سیاسی و مردم گوادر تلاش و کوشش سید هاشمی را هیچگاه نمی توانند از یاد ببرند.
سید هاشمی در سال 1950 در سن 25 سالگی اولین غزل خودرا به تشویق شخصی به نام قاسم هوت به نام (ناگمانی چست بنت در کاینت اپارگ منی) را سرود. سال 1950گذشت و غزل سید هاشمی همین یکی بود اما سید هاشمی از این به بعد است که در عرصه ی ادب بلوچی می تازد و قابل ستایش است.

سید ظهورشاه هاشمی میراث دار ادبیات زبان بلوچی

زوال یا بقای زبان بلوچی؟

زوال یا بقای زبان بلوچی؟

نگارنده:دکتر موسی محمود زهی

بلوچی هزاران سال زبان قوم بلوچ بوده است و تا امروز به عنوان یک زبان زنده در رده ی دیگر زبانهای جهان ایستاده است.تقریبا تمام کتابهایی که فهرستی اززبانهای دنیا را ارائه داده اند، از بلوچی به عنوان یک زبان زنده در زمره ی زبانهای دیگر یاد کرده اند.(کاتسز، صفحات194و195).
می دانیم که قوم بلوچ و به تبع آن زبانش طی هزاره ها،تحولات و حوادث تاریخی گوناگون به خود دیده،اما تا امروز در مقابل تمام حوادث دوام آورده و برجای مانده است.حوادث قرون بیست و بیست و یکم میلادی با مجموع حوادث قرون هزاره های گذشته متفاوت بوده وخواهد بود.پیشرفت های همه جانبه ی جهان در قرن گذشته متفاوت بوده و خواهد بود.پیشرفت های همه جانبه ی جهان درقرن گذشته و حاضر که در سال های آغازین آن به سر می بریم، کنجکاوی بسیاری از صاحبنظران علم زبان را بر انگیخته است که وضع زبان های جهان با توجه به تحولات این دو قرن چه خواهد شد. این کنجکاوی و گاه نگرانی، خاطر بعضی از زبانشناسان وبلوچ زبانان را نیز به خود معطوف داشته که سرانجام زبان بلوچی در این گیر و دار چه خواهد شد.مخصوصا که یونسکو-بخش علمی و فرهنگی سازمان ملل-،قرن بیستم را قرن مرگ بسیاری از زبان های جهان اعلام کرده و برای ثبت و نگهداری زبان هایی که درخطر نابودی هستند، هشدار داده است.

زوال یا بقای زبان بلوچی؟

ارتباط واژگانی زبان بلوچی و فارسی

ارتباط واژگانی زبان بلوچی و فارسی
زبان بلوچی و زبان فارسی دو گویش از چندین گویش هستند که از یک زبان ایرانی دوره ی باستان نشأت گرفته اند. این دو زبان با شرایط خاص خود توانسته اند تا امروز خود را حفظ کنند، زبان فارسی به عنوان زبان دوم دین اسلام و زبان ادبی و فرهنگی مردم و دربار امیران ایران بزرگ توانسته است تحولات گوناگونی بیابد و دامنه ی واژه های آن گسترش یابد و به زبانی صیقل خورده و فصیح و روان مبدل شود، با این حال چون در معرض هجوم اقوام و فرهنگها و زبان های دیگر قرار داشته ، بسیاری از واژه ها و اصطلاحات کهن خود، حتی تلفظ بعضی از واج ها، را از دست داده است و واژه ها و اصطلاحات دیگری از زبان ها و گویش های دیگر را جایگزین آن ها کرده است.
مسئله ی زبان بلوچی با فارسی فرق می کند، درست در مقابل زبان فارسی که زبانی نوشتاری و زبان رایج در دربار و حکومت ها بوده، بلوچی در حاشیه قرار داده است
ارتباط واژگانی زبان بلوچی و فارسی

حرف تازه

چه گویم در جوابت واژه ای نیست       -    لبم خاموش و حرف تازه ای نیست

تپش های دلت آهنگ ساز است        -    و لیکن در دلم هم نامه ای نیست

****

عمری اگرباشددیدارتازه خواهد شد - تمام خستگی ها عاری ازناله خواهد شد

برای دل خستگی های حاصل اززندگی-شوق دیداربا نگاهی ساده خواهد شد


ثبت شده در تاریخ چهار شنبه 18 آبان 1390 به شماره سریال 149373 در سایت شعرنو

دوبیتی بیقراری

بیقراری

نبض قلبم درفراقت بیقراری می کند

درهوای دیدنت لحظه شماری می کند

چون که آید سوی تو با دست پر

تا که تو دستش دهی فریاد و زاری می کند

ثبت شده در تاریخ پنجشنبه 26 آبان 1390 به شماره سریال 150320 در سایت شعرنو

دو بیتی ناله و افرنگ

 

نواهای دلت آهنگ دارد      -      سخن هایت نوای چنگ دارد

برای بردن هوش از سرما    -      هزاران ناله و افرنگ دارد

ثبت شده در تاریخ چهار شنبه 17 خرداد 1391 به شماره سریال 178663 در سایت شعرنو

عضویت در خبرنامه سایت